Kiedy obserwujemy dynamiczny rozwój jeździectwa w Polsce musimy pamiętać, że u podstaw tego sukcesu zawsze stoi on: koń szkółkowy. To ten „cichy pracownik” jest pierwszym nauczycielem, który kształtuje wrażliwość młodych adeptów i buduje ich sportową tożsamość. Aby jednak ta piramida była trwała, musimy przedefiniować podejście do doboru i eksploatacji koni w sporcie powszechnym.
W profesjonalnej szkółce nie istnieje jeden „idealny koń”. Zamiast szukać mitycznego ideału, powinniśmy dbać o przemyślany wachlarz koni, dostosowany do wieku i poziomu zaawansowania jeźdźców. Czasy, w których do rekreacji trafiały zwierzęta zbyt słabe do sportu czy nieprzydatne w hodowli, bezpowrotnie mijają. Obecnie selekcja musi opierać się na konkretnych cechach psychofizycznych: zdrowej budowie gwarantującej bezpieczeństwo oraz zrównoważonej psychice. Szukamy koni, które wybaczą błędy dosiadu, a ich cierpliwość nie wygaśnie po kilku lekcjach. Niezastąpioną rolę pełnią tu tzw. profesorowie – doświadczone konie, które po karierze sportowej z godnością wprowadzają uczniów w tajniki precyzyjnej jazdy. Sama selekcja to jednak dopiero początek. Jako środowisko musimy zacząć zadawać sobie odważne pytania o etykę codziennej pracy.
Ile godzin dziennie powinien pracować koń, by zachować sprawność i chęć do współpracy? Czy w pogoni za przygotowaniem do egzaminów na odznaki, koń musi skakać codziennie? Odpowiedź jest jasna: przemęczenie to najkrótsza droga do zniechęcenia ucznia i narażenia zdrowia zwierzęcia. Kluczowe jest odpowiednie dopasowanie obciążeń oraz zagwarantowanie warunków do regeneracji.
Wypoczynek konia to nie tylko czas spędzony w boksie po pracy. Aby zachować higienę psychiczną, każde zwierzę potrzebuje czasu na „bycie koniem” – ruchu na świeżym powietrzu, kontaktu ze stadem i swobodnego pasienia się na padoku. To tam regeneruje się aparat ruchu i „czyści” głowa po trudach lekcji. Tutaj często pojawia się konflikt interesów między właścicielem stajni a instruktorem. Właściciel, dbając o rentowność, widzi w koniu jednostkę przychodową, podczas gdy instruktor, odpowiedzialny za bezpieczeństwo, potrzebuje partnera wypoczętego i przewidywalnego.
Rozwiązaniem tego dylematu jest postawienie na jakość, która ostatecznie zawsze się broni. Nowoczesna szkoła jazdy to taka, gdzie dobrostan konia jest nienaruszalnym fundamentem biznesu. Rodzice coraz częściej szukają dla swoich dzieci miejsc, w których etyka idzie w parze z profesjonalizmem, a koń jest traktowany jak partner, a nie narzędzie. Budując taką kulturę pracy, nie tylko dbamy o nasze zwierzęta, ale też wychowujemy świadome pokolenie jeźdźców, dla których szacunek do żywego stworzenia będzie ważniejszy niż jakikolwiek medal. Nasza wspólna pasja ma swoje korzenie w lokalnych, oddolnych inicjatywach i to od jakości tych fundamentów zależy, jak wysokie budowle sportowe będziemy w stanie na nich wznieść.
