Hunter’s Bump to estetyczny objaw często poważniejszego problemu zdrowotnego, polegający na wyraźnym odznaczaniu się guzów krzyżowych na zadzie konia. W tłumaczeniu z języka angielskiego jest to „guz myśliwski”, a nazwa wzięła swój początek od koni uprawiających dyscyplinę popularną w Anglii i Skandynawii czyli polowania konne. To właśnie u koni biorących udział w polowaniach, wykrywano tę przypadłość. Polska jej nazwa nie została przyjęta, wobec czego na potrzeby tego artykułu pozostaniemy przy nazewnictwie oryginalnym.
-
Z artykułu dowiesz się:
- Co to jest Hunter’s Bump?
- Jak zapobiegać tej przypadłości?
Anatomiczna budowa
Staw krzyżowo-biodrowy łączy kończynę miedniczną z kręgosłupem, gdzie spotykają się ze sobą kość krzyżowa (kręgosłup) i kość biodrowa (miednica). Główną funkcją stawu krzyżowo-biodrowego jest przenoszenie napędu z kończyn tylnych do przodu. Mnóstwo istotnych struktur miękkich otacza staw krzyżowo-biodrowy, zwłaszcza więzadła boczne, więzadła grzbietowe i guzowo-krzyżowe szerokie, a także olbrzymie mięśnie pośladkowe i mięśnie biodrowo-lędźwiowe. Przy prawidłowej budowie zadu, oba guzy krzyżowe są gładkie, nie przypominają żadnej wypukłości ani wybrzuszenia na zadzie. Przy obecnym „hunter’s bump” widoczna jest wypukłość jednego lub obu guzów krzyżowych.
Przyczyny powstania
Taka wypukłość zazwyczaj ma przyczynę w:
- Budowie ciała.
Dwie duże wady budowy, które predysponują konia do „hunter’s bump” to płaski zad oraz proste kończyny tylne (zbyt mały kąt stawów kończyny miednicznej). W obydwu przypadkach guzy krzyżowe wypchnięte są w górę, ale pozostają klinicznie “czyste” (nie muszą dawać fizjologicznych objawów bólowych).
- Zmianach w umięśnieniu zadu.
Jakakolwiek asymetria mięśni pośladkowych może skutkować pojawieniem się „hunter’s bump”. Jednostronny wzrost mięśni może spowodować, że strona przeciwna będzie wyglądać na optycznie mniejszą, odsłaniając wystający guz krzyżowy tylko po jednej stronie.
- Powiązaną z przyczyną numer dwa neuropatią mięśni, wynikającą z chorób.
Może to być pierwotniakowe zapalenie rdzenia kręgowego koni (EPM – bardzo rzadkie w Europie, częściej diagnozowane za oceanem) lub tzw. uwięzienia nerwu (ang. nerve entrapment, oznaczające jego zablokowanie w powięzi i innych tkankach miękkich) może przyczyniać się do asymetrii mięśni zadu. Poza skutkami samej neuropatii, wynikający z niej zanik mięśni zwiększa ryzyko nadwerężenia lub urazu (przeciążenia/podwichnięcia) stawu krzyżowo-biodrowego, czyniąc konia bardziej podatnym na ból zadu i kulawizny.
- Zmieniona postawa wynikająca z reakcji na ból.
Konie mogą dostosować swoją postawę (tzw. postawa kompensacyjna), aby zmniejszyć nacisk w bolesnym miejscu. Może to spowodować przesunięcie kości biodrowej w górę, powodując pojawienie się „hunter’s bump”. Asymetryczny ruch spowodowany bólem może również prowadzić do asymetrycznego rozwoju mięśni, co z kolei prowadzi do przyczyny numer dwa. Przewlekłe, nierównomierne nadużywanie stawu krzyżowo-biodrowego, mięśni lub więzadeł w jego okolicy może prowadzić do bólu i stanu zapalnego, a także do powstania „hunter’s bump”. Guz ten może pojawić się na przykład w przypadku naciągnięcia więzadeł krzyżowo-biodrowych.
- Podwichnięcie (częściowe) lub zwichnięcie (całkowite) stawu krzyżowo-biodrowego. Całkowite zwichnięcie stawu SI ma zwykle charakter urazowy i wiąże się ze złym rokowaniem. Podwichnięcia są częste w dyscyplinach skoków i skutkują hipomotoryką (zmniejszonym zakresem ruchu) stawu. W przypadku „hunter’s bump” staw krzyżowo-biodrowy jest ograniczony w taki sposób, że guz krzyżowy jest ulokowany bardziej w kierunku dogrzbietowo-doczaszkowym (dalej w kierunku głowy) niż normalnie.
Czy to boli?
Obecność „hunter’s bump” nie zawsze utożsamiana jest z bolesnością, co jest dobrą wiadomością dla zaniepokojonych właścicieli i nie zawsze towarzyszy mu kulawizna lub asymetria ruchu.
Chociaż sam guz może nie być bolesny, ważne jest, aby wziąć pod uwagę jego wpływ na komfort i biomechanikę całego konia.
Zmiany kompensacyjne i nieprawidłowy ruch (w okolicy krzyżowo-biodrowej) często powodują wtórne bóle pleców w odcinku piersiowym i lędźwiowym. W takich przypadkach znalezienie pierwotnej przyczyny „hunter’s bump” ma kluczowe znaczenie w określeniu dalszego postępowania.
W zależności od pierwotnej przyczyny problemu dostępne są różne rodzaje terapii:
- leki zwiotczające mięśnie oraz niesteroidowe leki przeciwzapalne
- terapia dostawowa
- zabiegi chiropraktyczne
- fizjoterapia i masaż
- terapia pozaustrojową falą uderzeniową (shock wave)
- terapia zmiennym polem elektromagnetycznym (PEMF)
- laseroterapia
- akupunktura
- ćwiczenia rehabilitacyjne i odpowiedni program treningowy
Jak zapobiegać?
Nie istnieje jeden, uniwersalny sposób na leczenie przypadłości jaką jest „hunter’s bump”. W przypadku planowania leczenia i rehabilitacji warto zaadresować całe ciało konia i spojrzeć na problem bardziej holistycznie, bo bolesności okolicy krzyżowo-biodrowej często prowadzą do uciążliwej w skutkach kompensacji, powodując kaskadę nieprawidłowości biomechanicznych w ciele konia.
Najskuteczniejsze w walce z „hunter’s bump” będzie zapobieganie jego powstaniu.
Kluczowy jest tu prawidłowy trening. Właściwe kondycjonowanie zadu jest niezbędne, aby mięśnie w tym obszarze stabilizowały staw krzyżowo-biodrowy i prawidłowo przenosiły obciążenie z zadu w kierunku przodu. Zaleca się pracę na wzniesieniach (górki, dołki), cavaletti i przejścia wzmacniające zad, np. stęp-galop, pracę w galopie zebranym. Zawsze zaczynamy od łatwych ćwiczeń i pracujemy stopniowo i powoli nad wprowadzaniem elementów trudniejszych adekwatnie do możliwości zwierzęcia, aby uniknąć bolesności w miarę zwiększania się poziomu sprawności konia.
